15.03.2015 - { 05:38 }
Savaş Öncesi

Birinci Cihan Harbi tarihin gördüğü en korkunç mücadelelerden sadece bir tanesidir. Savaşın mimarları açısından “Nihai Savaş” yani dünyadaki bütün savaşları sonlandıracak, özellikle Avrupa kıtasında hüküm sürmeye başlayan büyük kaos ortamına son verecek olan savaş büyük insan kaybından başka hiçbir sonuç getirmemiştir. Aksine sonuçları 1939- 1945 arasında büyük can ve mal kaybına neden olan İkinci Dünya Savaşı’na sebep olmuştur. Akabinde Soğuk Savaş dönemi ve bölgesel çatışmaların da tetikleyicisi olmuştur. Hâlbuki stratejisyenlere göre savaş sadece dört ay sürecek; askerler Noel Bayramı’nı evlerinde aileleri ile beraber geçireceklerdi. Fakat bu şekilde olmadı dört ay değil koskoca dört yılda dört koca imparatorluğun sonunu getirdi. Birçok sivil hayatını kaybetti.  Tarihin bu ilk büyük savaşı topyekûn savaşın ilk örneğidir. Artık sadece deniz yahut kara birimleri değil taraflara mensup bütün herkesin karşı karşıya geldiği sadece askeri gücün değil devletlerin her şeylerini ortaya koyduğu ilk savaştır. Savaşın en büyük nedeni de sanayileşme yolunda ilerleyen devletlerin siyasi ve iktisadi arenada öne çıkma yarışıdır. Nitekim bu yarış 37.000.000 insanın hayatına mal olmuştur.

1914 yılına kadar özellikle Avrupa merkezli askeri, siyasi ve iktisadi anlamda gerilen ipler, Avusturya Macaristan veli ahtı Arşidük Franz Ferdinand ve hamile eşinin Sırbistan’ın başkenti Saraybosna’ da Gavrilo Pirincip adında Sırp bir milliyetçi tarafından suikasta uğrayıp ölmesi sonucu kopma noktasına gelmiştir. Bunun üzerine Sırbistan’a ağır bir nota veren Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, beklediği karşılığı alamayınca Sırbistan’a savaş ilan etmiştir. Uzun süredir balkanlar üzerinde Slav birliği üzerine politika güden Rusya da Sırbistan yanında savaşa dâhil olmuştur. Asya başta olmak üzere Avrupa’da hatırı sayılır bir toprak parçasına sahip olan Rusya için bu savaş asırlardır mücadele ettiği Osmanlı Devleti’nin sonunu getirecekti ve Rusya hayal ettiği Akdeniz’e ulaşacaktı. Ayrıca geniş topraklar üzerinde yetişen tahıl ürünleri de İngiltere ve Fransa’nın iştahını kabartıyordu. Fransa için Rusya ise adeta bir kurtarıcıydı. Almanlar ile girdiği mücadelelerden yenik düşen ve bunalan Fransa, Rusların da yardımıyla Almanya’yı doğudan sıkıştıracaktı. Almanya’nın ise müttefiki ve sıkı ortağı Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu yalnız bırakmaya hiç niyeti yoktu. İngiltere ve Fransa ise Rusya’nın yanında silahlarını çekmişlerdi. İlerleyen süreçte ise Osmanlı İmparatorluğu ve Bulgaristan İttifak; Romanya, A.B.D ve Japonya İtilaf bloğunda yerlerini aldılar.